Ο κρύος καιρός είναι γνωστό ότι επιδεινώνει τα συμπτώματα της αρθρίτιδας. Πόνος και δυσκαμψία χειροτερεύουν επηρεάζοντας την καθημερινότητα, αφού μειώνουν την κινητικότητα και κατ’ επέκταση τις δραστηριότητες των ασθενών. Οι πιο ηλικιωμένοι δυσκολεύονται ακόμα και να σηκωθούν από το κρεβάτι το πρωί, να περπατήσουν μερικά βήματα, πόσω μάλλον να ανέβουν σκαλοπάτια.
Αποτέλεσμα του πόνου είναι η αυξημένη αδράνεια κατά τους μήνες που οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές και η υγρασία υψηλή. Αυτή η συμπεριφορά όμως επιδρά αρνητικά, αφού βελτίωση των συμπτωμάτων προσφέρει η κίνηση και ο ήλιος.
Η επιστημονική έρευνα έχει επιβεβαιώσει ότι πράγματι οι καιρικές συνθήκες χειροτερεύουν τα συμπτώματα, αλλά ο συσχετισμός δεν είναι ο ίδιος στα άτομα με οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδή αρθρίτιδα και ουρική αρθρίτιδα.
Η υγρασία, η ταχύτητα του ανέμου και η ατμοσφαιρική πίεση είναι οι συνθήκες που επηρεάζουν περισσότερο, σύμφωνα με μελέτη στην οποία περισσότεροι από 2.600 συμμετέχοντες παρείχαν πληροφορίες για τα συμπτώματά τους σε πραγματικό χρόνο μέσω smartphone για μια περίοδο 15 μηνών, με το GPS να επιτρέπει τη συλλογή δεδομένων καιρού με βάση την τοποθεσία των συμμετεχόντων. Η επίδραση της υγρασίας στον πόνο ήταν ισχυρότερη σε σχετικά ψυχρές καιρικές συνθήκες.
Μια μικρότερη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Rheumatology και πραγματοποιήθηκε σε 810 άτομα με οστεοαρθρίτιδα του γόνατος, του ισχίου του ή/και του χεριού, έδειξε ότι η μέση ημερήσια υγρασία και θερμοκρασία επιδείνωνε τον αρθρικό πόνο. Από μια έτερη μελέτη του 2007 σε 200 άτομα με οστεοαρθρίτιδα του γόνατος, φάνηκε ότι ο πόνος αυξανόταν με κάθε πτώση της θερμοκρασίας κατά 10 βαθμούς. Η επίδραση της υγρασίας στον πόνο ήταν ισχυρότερη συγκριτικά με το κρύο.
Η έρευνα έχει δείξει ότι το κρύο αυξάνει την ένταση του πόνου και στους ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα. Οι χαμηλές θερμοκρασίες, ωστόσο, δεν επηρεάζουν αρνητικά όσους πάσχουν από ουρική αρθρίτιδα, οι οποίοι υποφέρουν περισσότερο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν το θερμόμετρο ανεβαίνει. Επομένως, δεν υπάρχει ιδανικό κλίμα για όλους τους πάσχοντες από αρθρίτιδα.
Ακόμα δεν γνωρίζουμε επακριβώς τους λόγους που οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν τα συμπτώματα. Με τα μέχρι σήμερα δεδομένα ξέρουμε ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες πυροδοτούν τον πόνο λόγω της μείωσης της ροής αίματος στα άκρα και της αύξησης της πυκνότητας του αρθρικού υγρού. Ο άσχημος και κρύος καιρός μειώνει και την επιθυμία ή την ικανότητα για σωματική άσκηση, η οποία είναι βάλσαμο για τον πόνο και τη δυσκαμψία, και αλλάζει σημαντικά την ψυχική διάθεση, με αποτέλεσμα να επικεντρωνόμαστε περισσότερο στον πόνο, συγκριτικά με τις ημέρες με ηλιοφάνεια και περισσότερη ζέστη.
Τον χειμώνα για να διατηρήσουν λειτουργικές τις αρθρώσεις τους και να μην ταλαιπωρούνται από τον πόνο, οι πάσχοντες από οστεορθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα θα πρέπει:
1. Να προφυλάσσονται από το κρύο.
Να ντύνονται με ζεστά ρούχα και να βάζουν στην άρθρωση που πονά θερμοφόρα, την παραδοσιακή με νερό ή ηλεκτρική.
2. Να κινούνται
Η ακινησία είναι φίλη του πόνου των αρθρώσεων, διότι μειώνει την κυκλοφορία του αίματος στα πόδια και στα χέρια. Γι’ αυτό, παρά τη δυσκολία που μπορεί να έχει ένα τέτοιο ”εγχείρημα” οι ασθενείς πρέπει ανά 45 λεπτά να περπατούν ή να σηκώνονται για να κάνουν ήπιες δραστηριότητες μέσα στο σπίτι τους και αφού βελτιωθεί η κίνησή τους να βγαίνουν για τις εξωτερικές εργασίες τους.
3. Να αθλούνται
Η ήπια άσκηση, όπως είναι το περπάτημα, βοηθά στη λίπανση των αρθρώσεων και τη διατήρηση του εύρους κίνησης. Δεν είναι βέβαια απαραίτητο να γίνεται έξω από το σπίτι. Αρκούν και μερικά λεπτά σε ένα διάδρομο ή στατικό ποδήλατο.
5. Να τρέφονται σωστά
Μια αντιφλεγμονώδη διατροφή, όπως η μεσογειακή, προστατεύει τις αρθρώσεις από τον πόνο και βελτιώνει την κίνησή τους.
6. Να φροντίζουν το σωματικό τους βάρος
Τα περιττά κιλά ασκούν επιπλέον πίεση στα γόνατα και τα ισχία, αυξάνοντας τη φλεγμονή, τον πόνο και τη δυσκαμψία. Όσοι είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι θα πρέπει να χάσουν βάρος, βελτιώνοντας το ισοζύγιο των θερμίδων που προσλαμβάνονται και δαπανώνται.
7. Να πίνουν νερό
Η μη επαρκής ενυδάτωση αναγκάζει τον οργανισμό να παίρνει νερό από κάθε σημείο που υπάρχει “δεξαμενή”, όπως π.χ. από τους χόνδρους, με αποτέλεσμα είναι η αύξηση του πόνου και της δυσκαμψίας.
8. Να ψυχαγωγούνται και να διασκεδάζουν
Κάθε δραστηριότητα εντός και εκτός σπιτιού που προσφέρει ευχαρίστηση, ψυχική ανάταση, εκτόνωση και ευφορία μπορεί να μειώσει έμμεσα τα συμπτώματα, αφού στρέφει την προσοχή μακριά από αυτά.
Παρά τη λήψη των παραπάνω μέτρων, υπάρχουν περιπτώσεις που ο πόνος δεν υποχωρεί ή επιδεινώνεται όσο ο καιρός περνά. Τότε απαιτείται εξέταση από ορθοπαιδικό, προκειμένου να υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση για τη ύφεση των συμπτωμάτων.
Η διαχείριση των συμπτωμάτων που προκαλεί η οστεοαρθρίτιδα και η ρευματοειδή αρθρίτιδα μπορεί να γίνει με παυσίπονα και μη στερεοειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, και ενδεχομένως με ενέσεις PRP ή η έγχυση υαλουρονικού οξέος (από την έρευνα ωστόσο δεν έχουν διεξαχθεί ακόμα ασφαλή συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα των δύο τελευταίων επιλογών).
Όταν με αυτές τις συντηρητικές παρεμβάσεις δεν μπορούν να ελεγχθούν τα συμπτώματα, τότε συστήνεται η ολική αρθροπλαστική. Στις μέρες μας οι πιο ασφαλείς ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές είναι η AMIS για την αρθροπλαστική του ισχίου και η MIK για το γόνατο, με χρήση ή όχι ρομποτικού βραχίονα. Οι ασθενείς που υποβάλλονται στην ολική αρθροπλαστική με αυτές τις τεχνικές βιώνουν λιγότερο πόνο, αντιμετωπίζουν μικρότερη πιθανότητα επιπλοκών, όπως και διάρκεια νοσηλείας. Έτσι, αναρρώνουν πιο γρήγορα και επανεντάσσονται στην καθημερινή ζωή τους συντομότερα, συγκριτικά με εκείνους που χειρουργούνται με άλλες τεχνικές.